İŞYERİNDE PSİKOLOJİK TACİZ : Hukuki Süreç ve Çalışan Hakları

İşyerinde psikolojik taciz, mobbing olarak da bilinen bir gerçek. İş hayatında bolca maruz kaldığımız ve önüne geçmezsek mutsuzluğu da beraberinde getirir. Bir çalışanın sürekli olarak hedef alındığı, aşağılandığı ve duygusal anlamda zarar gördüğü bir süreçtir. Mobbing, genellikle çalışma ortamında gücü elinde bulunduran kişiler tarafından, daha düşük statüdeki bir çalışana yöneliktir. Bu taciz türü, genelde sözlü, davranışsal veya sosyal izolasyon gibi şekillerde kendini gösterir.

İşyerinde Psikolojik Tacizin Yasal Dayanakları

Türk İş Kanunu, çalışanların psikolojik tacize karşı korunmasını öngörmektedir. Mobbing mağduru olanlar, işyerinde yaşadıkları psikolojik baskıya karşı çeşitli yasal haklara sahiptir. Psikolojik taciz, işyerinde kişilik haklarının ihlali anlamına gelir. Yani işçinin işverene başvurabilmesi için geçerli bir sebeptir.

Psikolojik tacize uğrayan bir çalışan, şu haklara sahiptir:

1. Tazminat Talep Etme: Mobbing mağduru, işyerindeki taciz nedeniyle uğradığı zararlar için işverenden maddi ve manevi tazminat hakkı var.
2. İş Sözleşmesini Fesih Hakkı: Psikolojik taciz nedeniyle işçinin çalışma koşulları katlanılmaz hale gelirse, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
3. Sağlık ve Güvenlik: İşveren, çalışanlarının psikolojik sağlığını korumakla yükümlüdür. Mobbing nedeniyle bir çalışanın psikolojik veya fiziksel sağlığı olumsuz etkilenirse, işveren bunun önlenmek zorundadır.

İşyerinde Psikolojik Taciz ve İşverenin Sorumluluğu

Her işveren, çalışanlarının sağlıklı bir iş ortamında çalışmalarını sağlamakla yükümlüdür. Bir işverenin yükümlülükleri şunlardır:

• Mobbing olaylarının engellenmesi için gerekli önlemleri almak.
• Herhangi bir psikolojik tacize maruz kalan çalışana destek sağlamak.
• Taciz vakalarının incelenmesi ve suçlu kişilerin işyerinden uzaklaştırılması gibi yasal süreçlere dahil olmak.

Herhangi bir işveren, mobbingin varlığını göz ardı ederse, tazminat talepleriyle karşı karşıya kalacaktır. Ayrıca, işyerindeki taciz olaylarının zamanında çözülmemesi, işçilerin motivasyonunu olumsuz etkiler bu da şirketin verimliliğini düşürür.

İşyerinde Cinsel Taciz Nedir?

İşyerinde cinsel taciz, bir çalışanın cinsel içerikli sözlü veya fiziksel davranışlarla rahatsız edilmesidir. Cinsel taciz, çalışanın cinsiyetine, cinsel tercihine veya cinsel kimliğine yönelik yapılan saldırgan davranışlardır. Cinsel taciz, aşağılayıcı, istenmeyen ve çalışanı rencide edici eylemleri kapsar.

İşyerindeki herhangi bir cinsel taciz, Türk Ceza Kanunu’na göre suçtur. Mağduru, hem işveren hem de taciz eden kişi karşısında hukuki yollara başvurabilir. Bu mağduriyet sahibi çalışan, söz konusu tacizle ilgili şu haklara sahip olacaktır:

1. Şikâyet ve Yasal Takip: Olayın ardından derhal işverene veya yetkili mercilere başvurarak şikâyetçi olmalıdır. Ayrıca, taciz kişisel haklara yönelik bir ihlal olduğu için, çalışan ayrıca cezai yoldan da başvuruda bulunma hakkı olacaktır.
2. Tazminat: Cinsel tacize uğrayan çalışan, uğradığı zararlar için tazminat talep edebilir. Bu, maddi veya manevi tazminat demektir.
3. İş Sözleşmesinin Feshi: İşyerinde cinsel taciz mağduru olan bir çalışan, taciz nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle fesih etme hakkına sahiptir. Bu durumda işçi, işverenden kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilecektir.

İşyerinde Cinsel Taciz ve İşverenin Sorumluluğu

İşveren, işyerinde cinsel taciz olaylarını engellemekle yükümlüdür. Cinsel taciz durumunda işverenin sorumlulukları şunlardır:

• Taciz Olaylarının Önlenmesi: İşveren, işyerinde cinsel tacizi önlemek için etkin politikalar geliştirmeli ve çalışanlarına bu konuda eğitimler sunmalıdır.
• Hızlı ve Etkili Müdahale: Taciz olayları meydana geldiğinde işverenin hızlı bir şekilde müdahale etmesi ve çözüm üretmesi gereklidir. Taciz eden kişi işyerinden uzaklaştırılmalı veya gereken yasal işlemler başlatılmalıdır.
• Çalışanların Desteklenmesi: Cinsel taciz mağduru olan çalışanlara işyeri psikolojik destek hizmetleri veya rehberlik sağlanmalıdır.

Yargıtay Kararları ve İşyerinde Taciz

Yargıtay, işyerinde mobbing ve cinsel taciz olaylarına ilişkin bir dizi emsal karar vermiştir. Bu kararlar, çalışanların haklarını koruma ve taciz durumlarında yasal süreçlerin nasıl işletilmesi gerektiği konusunda rehberlik sağlar.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararı (2015/4726): İşyerinde mobbing uygulandığına dair delillerin mevcut olması durumunda, işverenin sorumluluğu vurgulanmıştır. İşveren, tacizin engellenmesi için gerekli tedbirleri almadığında tazminat ödemek zorunda kalır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararı (2017/11245): Cinsel taciz ile ilgili bir davada, işverenin taciz olayını geç fark etmesi veya göz ardı etmesi halinde, mağdurun iş sözleşmesini feshetme hakkı olduğuna karar verilmiştir.

Sonuç

İşyerinde psikolojik ve cinsel taciz, ciddi sonuçlar doğurabilen bir durumdur. Çalışanların bu tür tacizlere karşı korunması için işverenlerin sorumlulukları büyük öneme sahiptir. Hem mobbing hem de cinsel taciz, çalışanların işyerindeki psikolojik sağlıklarını tehdit eder. Uzun vadede işyerinde verimlilik kayıplarına yol açacaktır. Çalışanlar ve işverenler, taciz ve mobbingin önlenmesi için hukuki haklar konusunda bilgi sahibi olmalı ve gerekli önlemleri almalıdır.

Mobbinge maruz kaldığınızdan emin olamıyorsanız ya da herhangi bir tacize maruz kaldığınızı sadece hissediyorsanız bile BİZE ULAŞIN. Maddi, manevi tazminatlarınız için elimizden gelenin en iyisi için uğraşalım.